Algemeen directeur Sonja Dedoncker

Dinsdag 30 juni wordt voor Sonja Dedoncker de laatste dag van een rijkgevulde carrière bij het lokaal bestuur van Drogenbos. Voor de start moeten we terug naar het jaar 1993. ‘Ik had altijd gezegd dat ik in mijn twintiger jaren zo veel mogelijk wilde ontdekken op professioneel vlak om te ondervinden wat mij het best lag. En dat heb ik ook gedaan’, vertelt Sonja. ‘Ik ben bij het OCMW van zowel Halle, Sint-Genesius-Rode en Sint-Pieters-Leeuw aan de slag geweest, heb in de privé gewerkt en ben vier jaar stafmedewerker van een socioculturele organisatie geweest. Weet je dat ik zelfs zes maanden kant heb verkocht in een winkel in het Brusselse? Al lag dat wat moeilijk bij mijn omgeving, omdat ik diploma’s Sociaal Werk en Politieke Wetenschappen op zak had.’

Net toen Sonja 30 zou worden, zocht het OCMW van Drogenbos een nieuwe secretaris. Sonja stelde zich met succes kandidaat. ‘Eigenlijk kende ik Drogenbos toen niet zo goed. Ik kende er ook niemand. Ik had er wel al van gehoord, mijn vader is er immers geboren. Maar zelf ben ik van Halle, waar ik vandaag nog steeds woon. Gelukkig heb ik de gemeente in de loop der jaren goed leren kennen.’

Een boeiende uitdaging
In 2007 verliet Sonja Drogenbos, om twee jaar later weer terug te keren. ‘Ik had even nood aan iets nieuws en ben toen departementshoofd Wonen en Zorg van het OCMW van Halle geworden. Die zijsprong gaf me de nodige zuurstof. Waarom ik dan ben teruggekeerd? Ik heb altijd graag in Drogenbos gewerkt. En het lukte het OCMW niet om een opvolger te vinden. Verschillende oud-collega’s deden toen de suggestie dat ik terug zou komen. Ik had zelf alleen niet het gevoel dat de functie me nog voldoende uitdaging zou bieden. Maar op hetzelfde moment kwam ook de functie van gemeentesecretaris vrij. Mijn interesse was meteen gewekt. De combinatie leek me boeiend. Op dat vlak was Drogenbos een voorloper. In de rest van Vlaanderen is de functie van OCMW-secretaris pas in 2018 samengevoegd met die van gemeentesecretaris, om zo tot één algemeen directeur te komen.’

De eerste jaren na haar terugkeer waren volgens Sonja wel zwaar. ‘Ik moest me inwerken in de gemeentelijke materies en moest behalve de vergaderingen van de OCMW-raad en het vast bureau ook die van de gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen voorbereiden.
Daarnaast moest ik heel wat heropbouwen. Een archief bijvoorbeeld. Gelukkig kon ik rekenen op de hulp van gemotiveerd personeel.’

Doorheen de jaren heeft Sonja de job van secretaris en nadien algemeen directeur flink zien veranderen. ‘Vroeger lag de nadruk meer op het administratieve. Daar is verandering in gekomen, onder andere door de digitalisering. Daar komt nog bij dat de diensten meer en meer van de administratie voor hun rekening nemen. Dat maakt dat je als algemeen directeur meer dan vroeger de kans hebt om mee de lijnen uit te zetten en mee een missie en een visie te ontwikkelen. Ook is er meer tijd om aan ‘people management’ te doen. Er is eigenlijk niets binnen mijn takenpakket dat ik niet graag doe. Voor de buitenwereld kan werken voor een lokale overheid misschien saai, duf en bureaucratisch klinken. Maar niets is minder waar. Ik heb het altijd fijn gevonden om voor een kleine gemeente als Drogenbos te werken. De beperkte omvang maakt alles beheersbaar. Je kan je bepaalde situaties beter voorstellen, waardoor je vlotter tot oplossingen komt.’

Mooie verwezenlijkingen
Toch is het er volgens Sonja ook niet altijd gemakkelijker op geworden. ‘De wereld is complexer nu. De wetgevingook. Daar komt nog bij dat de hogere beleidsniveaus steeds vaker naar het lokale bestuur kijken voor oplossingen. Door de beperking van de werkloosheid komt een deel van de langdurig werklozen aankloppen bij het OCMW. Ook voor buitenschoolse kinderopvang ligt de regie nu bij het lokale niveau. In de beginperiode staan daar subsidies tegenover. Maar die drogen na een tijd vaak op. Dan is het aan gemeente en OCMW om op eigen houtje verder te gaan.’

Terugkijkend op de voorbije drie decennia ziet Sonja heel wat mooie verwezenlijkingen. ‘Ik ben blij dat ik een schakel in een geoliede machine mocht zijn. We hebben samen heel wat mooie projecten gerealiseerd. Buurtcentrum De Passage bijvoorbeeld, dat klein is begonnen, maar intussen sterk is uitgebouwd om Drogenbossenaren met noden echt te kunnen helpen. Hetzelfde geldt voor het buurtrestaurant. Natuurgebied Het Moeras is een mooi voorbeeld van de goede samenwerking tussen het OCMW en de gemeente. Ook het groenere kerkhof en het nieuwe plein met park en speeltuin in het dorpscentrum zijn een meerwaarde.’

Voor de uitvoering is ze niet enkel haar collega’s dankbaar, maar ook de mandatarissen. ‘Het klopt dat ik als algemeen directeur aan het hoofd van de administratie sta. Daarnaast is er natuurlijk de politieke logica. De politieke verantwoordelijkheid ligt bij de verkozenen. Het is aan de medewerkers van het OCMW en de gemeente om dossiers goed voor te bereiden, onderbouwd te motiveren en voldoende te bespreken met de politiek bevoegde personen. Soms is dat een evenwichtsoefening, maar meestal liep dat vlot. Om goed samen te werken, is het belangrijk dat ereen match is. En die was er zeker, ik heb het altijd goed kunnen vinden met de OCMW-voorzitters en burgemeester Calmeyn. Dat Drogenbos een faciliteitengemeente is, heeft de werking niet echt bemoeilijkt. Er werd altijd pragmatisch gedacht, rekening houdend met het wettelijk kader.’

Loslaten en tijd maken
Nu is de tijd rijp voor Sonja om met pensioen te gaan. ‘Er zitten nog veel boeiende projecten in de pijplijn, zoals de mogelijke centralisatie van alle diensten van de gemeente en het OCMW op één site. Ik ben blij dat ik dat mee in gang heb gezet, maar er zijn genoeg mensen om dat tot een geslaagd einde te brengen’, geeft Sonja aan. ‘Je moet kunnen loslaten. Natuurlijk zal het in het begin vreemd voelen om niet elke dag naar Drogenbos te komen. Maar de tijd die nu vrijkomt, is ook welkom. Ik draag al een aantal jaar zorg voor mijn zorgbehoevende ouders, samen met een topteam verpleegkundigen. De laatste jaren heb ik niet veel tijd voor mezelf gehad. De eerste maanden van mijn pensioen zal ik vooral tijd nemen om mentaal en fysiek bij te komen. Daarna is het tijd om plannen te maken.’

Tekst: Jelle Schepers
Foto: Tine De Wilde
Uit: kaaskrabber mei 2026