Drogenbos internationaal: Marjolijn Dijkman

Een hartelijke Marjolijn Dijkman opent de deur en leidt me langs enkele smalle trapgangetjes naar haar atelieronderzoeksruimte. ‘Ik ben afkomstig uit het Nederlandse Drenthe. Ik leerde mijn Belgische partner Maarten kennen op de Rietveldacademie in Amsterdam, waar we samen beeldende kunst studeerden. Na onze studies gingen we beiden als beeldend kunstenaar aan de slag, in eerste instantie als onderzoeker, zowel individueel als in collectief verband.’

Artistieke oase
‘In 2005 richtten we ‘Enough Room for Space’ op, een kunstorganisatie die wereldwijd evenementen, onderzoeksprojecten en tentoonstellingen initieert en coördineert. Zo’n initiatief kan natuurlijk niet zonder fysieke ruimte. We gingen op zoek naar een plek met ruimte voor de realisatie van onze projecten, aangenaam wonen en residentieruimte voor andere kunstenaars. Zo botsten we, na omzwervingen in Rotterdam en Brussel, op dit pand in Drogenbos. We vielen als een blok voor de indeling van de verschillende grote ruimtes en de binnenkoer die een geborgen gevoel creëert. Sinds 2012 wonen en werken we graag in onze kleine oase.’

‘Mijn onderzoeksdomein omvat landschap, ecologie, sociaalpolitieke en wetenschappelijke thema’s en wetenschappelijke kennisgebieden. Uit dat onderzoek ontstaan publicaties, videowerken, installaties, sculpturen, foto’s en performances. Zo bestudeerde ik bijvoorbeeld de impact van oorlog, monocultuur en klimaatverandering op een open vlakte in de omgeving van Verdun, waar de Eerste Wereldoorlog in alle hevigheid werd uitgevochten. Na de oorlog werd op die grond vol bommen en lichamen van soldaten een sparrenbos aangeplant. Tijdens de extreme droogte in 2018 werden alle bomen door de letterzetter, een kever, aangevreten en vernield, waarna opnieuw een kaal oorlogslandschap achterbleef. Of hoe oorlog nog honderden jaren zijn sporen nalaat in de grond en het landschap. Ook in Oekraïne zijn er veel zo’n gebieden.’

‘Als kunstenaar voel ik me maatschappelijk gezien meer gewaardeerd in België dan in Nederland. Hoewel de kunsten daar meer overheidssteun krijgen, wordt kunst er meer als ‘werken in het publieke domein’ beschouwd. In België heeft een kunstenaar het misschien lastiger om op eigen benen te staan, maar hier bestaat een verzamelcultuur met oprechte kunstliefhebbers en meer kunstgalerijen.’

Een dorp in transitie
‘Drogenbos is een interessante plek. Ik hou van de combinatie van klein dorp en het grootstedelijke karakter. Landschappelijk is er een transitie aan de gang. De connectie met het groen breidt uit, de Felix-site geeft de gemeente een groene long. Hopelijk trekt die zich door naar de Catala-site en de Zenne, die hier jammer genoeg voornamelijk door privédomein stroomt. Ook de Felixhoeve is een inspirerende plek. Felix De Boeck, de ‘schilder-boer’, sluit als kunstenaar wel aan bij onze filosofie. Een dorpshart voel ik hier niet. Drogenbos blijft voor mij nog steeds een uitgestrekte gemeente met een doorgangsweg en een periferie.’

‘Ook heel inspirerend vind ik de meertaligheid. Eén zin krijg je hier direct in minstens twee talen. Wel voel ik me soms ongemakkelijk als ik een bord passeer met ‘Waar Vlamingen thuis zijn’. Zelfs als ‘witte’ Nederlandse voel ik me dan toch wat buitengesloten. Terwijl meertaligheid en diversiteit juist voor meer variatie zorgen. In sommige andere randgemeenten voel ik een polarisatie. In Brussel en Drogenbos is die angel er gelukkig niet. Ik zie de opkomst van extreemrechts als een enorme bedreiging. Ze brengt een groeiende polarisatie die we moeten tegenhouden. Brussel is een van de meest diverse steden. Ik zie die meerstemmigheid als een verrijking die we moeten omarmen: leren van elkaar en elkaar aanvullen.’

Tekst: Tine De Wilde
Foto: Tine De Wilde
Uit: Kaaskrabber februari 2026